SalvationInGod

vrijdag 24 juni 2016

“Gij zult veranderen!”

Het nieuwe Farizeïsme

Er is vandaag de dag een beweging zichtbaar, die mij allerminst gerust stelt. We leven in een hectische, verwarrende tijd – niet alleen voor mensen in de wereld die geen hoop kennen, maar ook voor christenen. Het is een beweging waar ik zelf in gezeten heb en het lijkt erop dat deze beweging het meest ingang vind bij christenen die op geestelijk vlak ineens een aantal niveaus groeien. Ik noem deze beweging “het nieuwe Farizeïsme”.
In mijn leven zijn er drie uitgangspunten of leringen, die een belangrijke rol hebben gespeeld bij het creëren van “een hedendaagse Farizeeër”.

Het begin: Lordship Salvation
In de tijd dat ik nog een “gefrustreerd christelijk leven” leidde (kan dat eigenlijk wel?), heb ik mij onder andere gestort op het vraagstuk van Lordship Salvation. Wat is er nu werkelijk nodig om Christus te ontvangen als Zaligmaker? Moet ik erkennen dat Hij gestorven is voor mijn zonde en opgewekt voor mijn rechtvaardiging? Of moet ik mijn hele leven onderwerpen aan Zijn heerschappij, en zal Hij mij daarna pas redden? Lordship Salvation pretendeert het laatste. De wrange vrucht van deze gedachte is dat je maar blijft zoeken en zoeken en zoeken en zoeken en zoeken naar gebieden in jouw leven die zogenaamd nog niet onder de heerschappij van Christus gebracht zijn. Consequentie: voortdurend de vraag of Hij mij reeds gered heeft. De Puritein Walter Marshall schrijft hierover in zijn bekende boek Gospel Mystery of Sanctification:

“Zij stellen het als noodzakelijk om Christus te ontvangen als Heere en Wetgever, door een oprechte overgave van henzelf aan Zijn heerschappij en een voornemen Zijn wet te gehoorzamen, vóórdat zij Hem als Redder ontvangen. Dit is een voorname leer van de nieuwe godgeleerdheid, en een dergelijk ontvangen van Christus als Heere wordt tot de grote handeling van het reddende geloof gerekend, waardoor een geloof wat ik net beschreven heb – waarin we op Christus vertrouwen voor onze zaligheid – omschreven wordt als een grove aanmatiging. Zij leren dat Christus geen verlossing zal schenken aan hen die zich niet eerst onderwerpen aan Zijn Koninklijke gezag; maar Hij noemt hen Zijn vijanden, omdat zij niet wilden dat Hij over hen regeren zou, en eist dat zij voor Hem gebracht worden en gestraft worden (Lucas 19:27). En ik reken het als een zekere waarheid dat Christus alleen hen zal redden die zich oprecht hebben overgegeven aan de gehoorzaamheid van Zijn Koninklijke gezag en wetten.
Maar wij moeten ook erkennen, dat zij niet tot deze heilige overgave gebracht zijn, of tot enige oprechte bedoeling en voornemen van gehoorzaamheid, vóórdat zij Zijn verlossing ontvangen hebben, maar juist dóór het te ontvangen.”
(Eigen vertaling Gospel Mystery of Sanctification, bladzijde 97-98)

Kortgezegd: er moeten géén voorbereidende werken gepredikt worden; de uitnodiging om verlossing in Christus te ontvangen moet onvoorwaardelijk zijn. Ik herken veel zaken die Marshall hier beschrijft, met name als ik denk aan de literatuur van auteurs die Lordship Salvation verdedigen. Er wordt veel gesproken over “aanmatiging” en er wordt veel aandacht besteed aan het buigen voor de scepter en Koninklijke heerschappij van Jezus Christus. Marshall is echter zo evenwichtig te benadrukken dat een echte christen zich zal onderwerpen aan deze heerschappij, maar stelt dit – en hier wordt het grote verschil zichtbaar – niet als voorwaarde om Christus te ontvangen.

Ik waardeer de ruime uitnodiging van Marshall. Een mens moet zichzelf niet eerst gedeeltelijk of geheel oplappen voordat hij waardig is de zaligheid te ontvangen. Christus is juist gekomen omdat wij in onszelf niet waardig zijn!

De doorbraak: christelijk hedonisme
Toen ik door het lezen van John Owens werk over zonde en verzoeking tot levend geloof kwam, ging ik ineens begrijpen wat “christelijk hedonisme” inhield: God grootmaken door te genieten van Zijn glorie. De vader van deze gedachte, John Piper, heeft hier veel over geschreven. “Genieten van God” werd mijn levensmotto. Voortaan zou het gaan om “het weerspiegelen van Christus’ heerlijkheid in woord en daad.”
Een aantal maanden nadat ik bevindelijk tot deze levensovertuiging was gekomen, raakte ik voor korte tijd depressief. Hoe kon dit? Ik wist toch hoe goed en groot God was? Deed ik iets fout?
Daarbij kwam dat, naarmate mijn levensmotto grootser werd, mijn ontevredenheid over de staat van de christelijke kerk naar een hoogtepunt steeg. Ik had zo’n doorbraak gehad, ik had zo’n heerlijk zich op God in Christus gekregen; daar leek de rest van de kerk maar een lauwe boel bij. Hoe kon het dat de kerk zo’n geweldig Godsbesef negeert en tevreden lijkt te zijn met de gedachte “Christus stierf voor mij”? Of was ik inmiddels zélf iets over het hoofd gaan zien?

De aanpak: Nouthetic Counseling
Mijn ontevredenheid en boosheid over het reilen en zeilen binnen de kerk had ook de drang in zich dat er “meer Bijbels” gedacht zou moeten worden door christenen. En jawel, toen raakte ik in aanraking met de zogenaamde “Nouthetic Counseling”. Kortweg is dit counseling die enkel en alleen de Bijbel gebruikt bij levensproblematiek en in moeilijke omstandigheden. Hoe gaat deze counseling precies in zijn werk? Je hebt een probleem (bijvoorbeeld eenzaamheid of boosheid) en gaat vervolgens gedachten analyseren die leiden tot deze zondige daden. Als je die gedachten op een rijtje hebt gezet, ga je deze onmiddellijk vervangen door zogenaamde Bijbelse gedachten. Met andere woorden: als ik boos ben op Harrie, en ik denk: “Wat een onbeschoft figuur is die Harrie; dat hij mij dit aandoet – onvoorstelbaar!”, dan moet ik deze gedachte vervangen met een gedachte als: “Harrie is nu niet vriendelijk voor mij, maar ik zal het kwade overwinnen door het goede, want God is rechtvaardig en Hij zal oordelen.” Op zich klinkt dit positief en Bijbels, maar het werkt een soort hypocrisie in de hand, wanneer het accent op de gedachten wordt gelegd en de emoties worden genegeerd. Want of ik nu een Bijbelse gedachte heb of niet, het gevoel dat Harrie mij teleurgesteld heeft, blijft. En dit gevoel even wegpoetsen met een vrome tekst is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Er word mijns inziens te gemakkelijk over het gevoel heengelopen.

Waar is het kruis van Christus?
Vat mijn woorden niet verkeerd op: boos blijven op Harrie is niet Gods opdracht en deze situatie moet ook worden uitgepraat. Maar wat mij frappeert aan alle drie de benaderingen – van Lordship Saltvation tot Nouthetic counseling – is dat het kruis van Christus volledig op de achtergrond of uit zelfs uit beeld raakt.
En helaas heb ik daar voorbeelden van. Ikzelf ben de voornaamste. Bijbelteksten gebruiken zonder te zien op het kruis, mensen een schuldgevoel geven wanneer zij in mijn ogen onvoldoende proberen om met de Bijbel problemen op te lossen en niet kunnen begrijpen dat er ook mensen zijn met een zwakke psyche.
Of het nu gaat om Lordship Salvation, christelijk hedonisme of Nouthetic counseling, mijn ervaring is dat de christen centraal komt te staan in plaats van Christus. En ik denk dat daar ook mede de wrange vruchten en het negatieve gedrag vandaan komen. We raken zó gefocust op onze werken, onze inspanningen, onze verandering dat we het heerlijke verlossingswerk van Christus uit het oog verliezen en daarmee ook de verwondering dát Hij dit alles voor Zijn Gemeente heeft willen doen.

Het afschrikwekkende van het nieuwe Farizeïsme
Ik ben ervan geschrokken welke effecten dit nieuwe Farizeïsme teweeg brengt. Het maakt christenen ongevoelig (“Wat doe je moeilijk? De Bijbel zegt toch dat…?”), verwaand (“Ik heb geleerd hoe het moet, nu jij nog”) en op een nieuwe manier hypocriet (“Ik ben wel boos, maar breng het bij de Heere en dan is het weer goed”). Het hedendaagse gebod luidt dan ook: “Gij zult veranderen!” Niet Christus’ werk staat centraal, maar de verandering van christenen. We letten zo op elkaars veranderingen en we zoomen zo sterk in op onze eigen verandering (als we die al kunnen zien), dat we na verloop van tijd gefrustreerd en bekaf de moed opgeven. En dat is goed. Heel goed. Het maakt ons tot gezonde, aardse christenen, die weer innerlijke gevoelens van ontferming kunnen vertonen naar broeders en zusters toe; het maakt ons tot mensen die weer verwonderd en tevreden kunnen zijn met Christus’ werk vóór ons en het maakt ons weer tot eerlijke mensen, die durven toegeven dat ons iets dwarszit, zonder het eerst vroom “weg” te bidden. Mogen wij ons met elkaar verbonden weten door dat ene kruis en Die Ene Voorspraak in de hemelse troonzaal, Jezus Christus.

Is getekend,

Een Ervaringsdeskundige

Opmerking: lees dit voor een meer genuanceerde benadering.

2 opmerkingen:

  1. Dus Gij zult veranderen mag worden, Ik wil veranderen om uit dankbaarheid tot Gods eer te leven? Als je de Bijbel naast je leven legt ( ben momenteel bezig met boeken van stichting hart voor het gezin) dan zie ik dat er zoveel onbijbelse gewoontes in mijn leven geslopen zijn, dat ik (haast ongemerkt) veel meer wereldse invloeden in mijn leven hebt dan ik dacht, dat ik daardoor wel weer tot besef komt van mijn zondige bestaan, dat wil ik dan graag veranderen en bid daar ook voor of God mij wil leren meer tot Zijn eer te leven. Maar bedoel je dat ook een beetje met Farizeïsme?

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hoi Gerdine,
    Allereerst bedankt voor je reactie en vragen. Om de eerste te beantwoorden: ja, het "Gij zult veranderen" mag een "Ik wil veranderen om uit dankbaarheid tot Gods eer te leven" worden.
    Om je laatste vraag te beantwoorden: nee, als je graag wilt veranderen omdat je meer tot Gods eer wilt leven en omdat je ziet dat er zondige gewoonten en invloeden zijn, dan noem ik dat geen Farizeïsme. Ik juich zo'n houding alleen maar toe.
    Het is echter wel van belang om de juiste houding en gezindheid voor ogen te houden wanneer we met verandering bezig zijn. En juist dat laatste willen we nog wel eens uit het oog verliezen, omdat we teveel met de verandering bezig zijn. Het fundament van onze verandering is Christus' werk voor ons en het is heel verleidelijk en ook gemakkelijk om met al onze goede voornemens het kruis te ontwijken en proberen om op zo'n manier verandering te bewerkstelligen. Ik bemerk soms een bepaalde gerichtheid op verandering, zonder het kruis, de opstanding en het voorbiddende werk van Christus te noemen. Dit zijn de drie pilaren waarop onze hele verlossing gefundeerd is. Paulus schrijft in 2 Korinthe 3:18 dat "wij van gedaante worden veranderd naar hetzelfde beeld" door het zien van de heerlijkheid van de Heere Jezus. Wij krijgen het beeld van Christus in ons als wij Hem in Zijn heerlijkheid zien. Samengevat:
    1. Verandering is een proces van een "rustig mogen". God neemt de tijd.
    2. Willen veranderen is een goed en zelfs noodzakelijk verlangen. De Bijbel is duidelijk dat iemand zonder geestelijke verandering geen eeuwig leven heeft.
    3. Verandering moet gefundeerd zijn op het juiste fundament en moet met een oprechte gezindheid gezocht worden. Dat betekent VANUIT Christus en VOOR Christus. Als we merken dat een bepaalde benadering van verandering ons doet verkrampen en het ons geen genadige verfrissing schenkt, moeten we nog eens goed onderzoeken of we wel op het juiste spoor zitten.

    BeantwoordenVerwijderen

Reageren? Plaats hier uw vraag en/of opmerking.

Blogarchief